Κυριακή, 17 Φεβρουαρίου 2013

Χιλή: Ορίζοντες του Φοιτητικού Κινήματος. Ο αγώνας για μία εκπαίδευση δωρεάν, δημοκρατική και ποιοτική το 2012. Μία αποτίμηση.





Στη μάχη με την καταστολή.


Μαχόμενος προχωράει ο λαός.


Στην πολύπαθη Χιλή, που δεν έπαψε ποτέ να στοιχειώνει το φάντασμα του Πινοσέτ, μεγάλες διαδηλώσεις συγκλονίζουν τη χώρα από το 2011 με ένα σύνθημα: δωρεάν εκπαίδευση για όλους.

 Ο λαός της Χιλής βιώνει μία έντονη κοινωνική ανισότητα ως απότοκο της σκληρής νεοφιλευλεύθερης πολιτικής που τέθηκε σε εφαρμογή με τη δικτατορία  και συνεχίζεται σήμερα.  Συγκεκριμένα, το εκπαιδευτικό σύστημα της Χιλής μέχρι το 1973 ήταν από τα καλύτερα του κόσμου, σήμερα θεωρείται από τα πιο ακριβά. Οι μεταρρυθμίσεις στην εκπαίδευση με σκοπό την ιδιωτικοποίησή της είχαν  αρχίσει από τις πρώτες μέρες της δικτατορίας του Αουγκούστου Πινοσέτ. Το μεταρρυθμιστικό αυτοσχέδιο που άρχισε να εφαρμόζεται υπήρξε μέρος του πειράματος για να μεταμορφωθεί η Χιλή σε ένα νεο-φιλελευθεροπαράδεισο με "πηγή έμπνευσης" τις ιδέες της περιβόητης σχολής του Σικάγο: ξεπούλημα του συνόλου του δημοσίου τομέα στους πλούσιους ιδιώτες και στις πολυεθνικές. Χαρακτηριστικά και για ευνόητους λόγους, μόνο ο στρατός ήταν προκλητικά ευνοούμενος από το κράτος. 


  Από τη παιδεία μέχρι την υγεία όλα είναι υπό καθεστώς ιδιωτών, μία καθαρά ταξική κοινωνική πολιτική που βάζει φραγμούς στα δικαιώματα των πολιτών και δη αυτών των χαμηλότερων στρωμάτων που αποτελούν και το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού της χώρας. Το 60% των παιδιών πηγαίνει στα ιδιωτικά σχολεία που ιδρύθηκαν τα τελευταία 30 χρόνια. Η Χιλή δεν έχει κανένα δωρεάν πανεπιστήμιο, όλα, είτε είναι ιδιωτικά είτε δημόσια, επιβάλλουν πολύ υψηλά δίδακτρα,  γεγονός που αποτελεί το μοναδικό αρνητικό  παράδειγμα για τη Λατινική Αμερική. Το κράτος δεν καλύπτει ούτε το ένα τέταρτο των δαπανών για την παιδεία, για την οποία διαθέτει μόλις το 4,4% του ΑΕΠ, πολύ λιγότερο δηλαδή από το 7% που προτείνεται από την Unesco. Τα υπόλοιπα χρήματα πρέπει να τα βάλουν οι μαθητές και οι φοιτητές από την τσέπη τους. Από τα 60 πανεπιστήμια της Χιλής, σχεδόν όλα είναι ιδιωτικά, οι σπουδές κοστίζουν μηνιαίως 170.000-400.000 πέσος (250- 600 ευρώ), όταν στην χώρα ο κατώτατος μισθός είναι 182.000 πέσος (λιγότερα από 300 ευρώ) και το μέσο μηνιαίο εισόδημα είναι 512.000 πέσος (λιγότερα από 800 ευρώ). Έτσι το 70% των φοιτητών αναγκάζονται να πάρουν δάνειο. Το 65% των φοιτητών από τα κατώτερα οικονομικά στρώματα διακόπτουν τις σπουδές τους γιατί είναι για αυτούς αδύνατο να τις αποπληρώσουν.


¡A las Barricadas!
Στα οδοφράγματα!



Η κατάσταση αυτή έχει κατεβάσει  από τον Απρίλιο του 2011 τους φοιτητές (αλλά και τους μαθητές της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης) στο δρόμο, να μάχονται  ενάντια στην ιδιωτικοποίηση της εκπαίδευσης, με συνεχείς απεργίες, πορείες και καταλήψεις διεκδικούν τα δικαιώματά τους για μία εκπαίδευση δωρεάν, δημοκρατική και ποιοτική.
Το δεξιό κόμμα που κυβερνά υπό τον Σεμπάστιαν Πινέρα, “επεμβαίνει”, χάριν της αποκατάστασης της σταθερότητας και της τάξης, στις διαδηλώσεις με πρωτοφανή, σκληρή καταστολή και δικτατορικού τύπου αυταρχισμό, που έχει σαν αποτέλεσμα εκατοντάδες τραυματίες και έναν νεκρό, ένα παιδί 16 χρονών από πυρά αστυνομικού. Η κυβέρνηση   προχωρήσε ακόμα και στην ποινικοποιήση  των διαδηλώσεων και όπου συναντούσε αντίσταση απαντούσε με κάθε μορφή  βίας: από αντλίες νερού, πλαστικές σφαίρες, άγριους, πρωτοφανείς ξυλοδαρμούς μέχρι εκατοντάδες συλλήψεις. Οι φοιτητές αντιδρούν στα σχέδια της κυβέρνησης  κάθε φορά και πιο μαζικά, με μεγάλες διαδηλώσεις, ευφάνταστα καλλιτεχνικά δρώμενα, πορείες, καταλήψεις, αλλά και με απεργίες πείνας, σε έναν ανένδοτο αγώνα απέναντι στη δεξιά πολιτική και στα διάφορα κέντρα δορυφόρους της, που απαιτούν την καθολική ιδιωτικοποίηση του εκπαιδευτικού συστήματος, με στόχο να το καταστήσουν μία κερδοφόρα επιχείρηση. 



Απέναντι στις αντλίες νερού.
"Μπροστά! Χωρίς να ξεχνάμε ποιος είναι ο δρόμος μας! Μπροστά, χωρίς να
ξεχνάμε σε ποιον ανήκει ο δρόμος. Σε ποιον ανήκε ο κόσμος."
Μπέρτολτ Μπρεχτ.





Οι δύο φοιτητικές οργανώσεις, το ελευθεριακό φοιτητικό μέτωπο (FEL), και η συνομοσπονδία των Χιλιανών Φοιτητών ( FECH), έχουν κερδίσει την στήριξη της πλειοψηφίας του λαού της Χιλής και φιλοδοξούν την ένωσή τους με τα υπόλοιπα κοινωνικά κινήματα αλλά και τα συνδικάτα των εργαζομένων. Μέχρι στιγμής έχουν καταφέρει να “ρίξουν” τη δημοτικότητα του προέδρου της κυβέρνησης Πινέρα, ο οποίος αύξησε τον προϋπολογισμό για τη παιδεία κατά 10%, ο ίδιος με τη τελευταία προωθούμενη φορολογική μεταρρύθμιση αυξάνει επίσης και τις υποτροφίες για την ανώτατη εκπαίδευση κατά ένα εκατομμύριο δολάρια και προχωρά στη μείωση των τόκων των φοιτητικών δανείων από 6 σε 2%. Ωστόσο το φοιτητικό κίνημα δεν είναι ευχαριστημένο και δεν κάνει πίσω αν η αλλαγή δεν είναι καθολική αν μέσω της αλλαγής αυτής δεν υπάρξει στον ορίζοντα προοπτική για αλλαγή σελίδας στη χώρα. Αυτό που επιζητά το κίνημα με την δυναμική που αναπτύσσει είναι να ριζωθεί στην κοινωνία όχι  απλώς για να κερδίσει την στήριξή της αλλά να τη συμπαρασύρει, να την ταρακουνήσει για να αλλάξουνε  μαζί. 






ΠΩΛΕΙΤΑΙ: ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ.


   Στο παρακάτω άρθρο, ( μία αποτίμηση), παρατίθενται από τον πρόεδρο της συνομοσπονδίας των φοιτητών Gabriel Boric, τα αιτήματα, οι στόχοι αλλά και οι δυσκολίες που έχει συναντήσει το κίνημα, οι προκλήσεις τις οποίες έχει να αντιμετωπίσει η αριστερά στο σύνολό της στον αγώνα απέναντι στη δεξιά κυβέρνηση αλλά και στα αδιαμφισβήτητα ισχυρά απομεινάρια του “πινοσετισμού”. Το κύριο σύνθημα του κινήματος που διαπερνά όλο το κείμενο είναι η πεποίθηση ότι η αλλαγή του εκπαιδευτικού συστήματος δεν μπορεί παρά να σηματοδοτεί και μία κοινωνική αλλαγή, μία αλλαγή παραδείγματος όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά, προς μία αταξική, καθολική, δημοκρατική και ποιοτική εκπαίδευση, προς μία κοινωνία με ισχυρούς δεσμούς αλληλεγγύης χωρίς διαχωρισμούς και διακρίσεις μακριά από την σύγχρονη καπιταλιστική ανθρωποφαγία του ανελέητου κυνηγιού του κέρδους από λίγους για λίγους.


                          Χιλή: Ορίζοντες του Φοιτητικού Κινήματος.
    Ο αγώνας για μία εκπαίδευση δωρεάν, δημοκρατική και ποιοτική το 2012.


Gabriel Boric (Presidente de la Federación de Estudiantes de la Universidad de Chile (FECH) Le Monde Diplomatique, Chile 

*Gabriel Boric ( Πρόεδρος της Ομοσπονδίας των Φοιτητών του Πανεπιστημίου της Χιλής (FECH)Le Monde Diplomatique, Chile




Μεγαλειώδης πορεία στο Σαντιάγο.




Το 2011 θα σημαδέψει το πριν και το μετά στην πρόσφατη ιστορία της Χιλής. Όλος ο κόσμος το λέει. Αλλά για να καταφέρεις να κάνεις αυτό το μετά που αρχίζει ένα κύκλο ουσιαστικά διαφορετικό από το χθες που κλείνει, είναι μία ανοιχτή πρόκληση. Πόσο ευνοϊκή θα είναι για τις εμπνεύσεις του λαού της Χιλής που στη θέρμη των εν τη γενέσει κινητοποιήσεων αρχίζουν να σφυρηλατούνται, μόνο η εξέλιξη των κοινωνικών αγώνων μπορεί να το καθορίσει. Είναι κάτι που βρίσκεται στα δικά μας χέρια.

Με τίποτα δεν εξυπηρετεί να συμβιβαζόμαστε με το ήδη υπάρχον και να σταυρώνουμε τα χέρια μας. Το καθήκον μας είναι να προκαλέσουμε μία συλλογική εγρήγορση για τη στιγμή που ζει η χώρα μας, και οι υποχρεώσεις μας σαν φοιτητικό κίνημα και σαν αριστερά; πρέπει να ολοκληρωθούμε, ώστε να συνεισφέρουμε με τη δική μας εξέγερση στη κατασκευή νέων, μεταρρυθμιστικών και ενωτικών ως προς το στόχο κοινωνικών δυνάμεων, που συνοψίζουν όλη τη προσπάθεια, όλη εκείνη την υποχρέωση να αλλάξει Χιλή.

Είναι εύκολο να πέσεις σε σφάλματα και να “ζαλιστείς” από επιφανειακά στοιχεία, να χάσεις από τα μάτια σου τις δυναμικές εκείνες σχέσεις που καθορίζουν τη γενική πορεία των πραγμάτων. Υπήρξαν πολλές κινητοποιήσεις, έχουν πέσει υπουργοί, η δημοτικότητα του προέδρου και των κομμάτων έχουν πτωτική πορεία. Αλλά προσοχή, μην υπολογίζοντας σωστά τις επιδράσεις των δράσεων μας και υποτιμώντας αυτές των αντιπάλων μας, μπορεί να μας κάνει να υποχωρήσουμε τη στιγμή που ξεκαθαρίζουμε τις απαιτούμενες υποχρεώσεις. Αυτές, είναι αλήθεια, πολλές.

Το φοιτητικό κίνημα έχει κατακτήσει ένα βαθμό συνείδησης, οργάνωσης και διάθεσης στο νέο αυτόν αγώνα, (που καταγράφεται τώρα) στην ιστορία του. Αλλά δεν είμαστε ( αρκετά) πρόθυμοι. Οι πυλώνες δεν έχουν υποχωρήσει ακόμα και οι ικανοί είναι ανενεργοί. Πολύ πέρα από το μέγεθος των κινητοποιήσεων και της απώλειας κύρους της άρχουσας τάξης, υποβόσκει μία ανεξέλεγκτη εξάρθρωση κοινωνική και με όρους πολιτικούς η χώρα ακόμα συνεχίζει φυλακισμένη των ''δύο δεξιών'' που ζουν σε έναν άλλο πλανήτη. Μία επίσημη και μία άλλη συγκεκαλυμμένη, αλλά δεξιά από την αρχή μέχρι το τέλος.

Η "αγία συμμαχία" του νεοφιλελευθερισμού της Χιλής αναζητά πως να παρουσιάσει τη διαδεδομένη κοινωνική διάβρωση σαν σύμπτωμα του οποίου προωθούμε την εξέλιξη. Πίσω από τα βολικά τους γραφεία μας λένε ότι δεν υπάρχει τίποτα για το οποίο θα έπρεπε να ανησυχούμε, και ότι η δική μας δυστυχία είναι απόδειξη του πόσο καλά έχουν φτιάξει τα πράγματα. Δεν θέλουν να υποχωρήσουν ούτε ένα εκατοστό στην υπεράσπιση ενός εκπαιδευτικού μοντέλου βασισμένο στο κέρδος και την ανταγωνιστικότητα, βυθισμένο μέχρι τέλους στα παραμύθια του νόμου του χρήματος.

Δεν σκέφτομαι αποκλειστικά τους τεχνοκράτες της Κυβέρνησης, ούτε τους πιο γελοίους εκφραστές της παλαιολιθικής δεξιάς, όπως για παράδειγμα τον Cristián Labbé και τον Jovino Novoa. Οι “ιεράρχες”αυτοί συνεχίζουν να αισθάνονται περισσότερο μέρος του προβλήματος παρά λύση του, σε σημείο που προτείνουν: να ξεπεράσουν το έργο του “πινοσετισμού”, στην εκπαίδευση και σε άλλα πεδία και σχεδιάζουν απλά πως να το διαχειριστούν καλύτερα. Με αυτό τον τρόπο δίνουν μόνο έμφαση στη συγκέντρωση του πλούτου και της δύναμης σε κάποιους λίγους χωρίς να επιλύουν τα προβλήματα από τα οποία υποφέρουν οι πλειοψηφίες.

Το καλύτερο παράδειγμα ήταν τα αλαζονικά λεγόμενα του Ricardo Lagos τον περασμένο Γενάρη. Στην ερώτηση σχετικά με το ποια είναι η αυτοκριτική μπροστά στην εξουθένωση του εκπαιδευτικού μοντέλου κατά τη διάρκεια δύο κυβερνήσεων συνεργασίας, ο “Τίγρης του Νότου”( όπως ονομάζεται το τελευταίο βιβλίο σχετικά με τον ίδιο), απάντησε χωρίς να κοκκινίσει: “πρωταρχικό είναι ότι εγώ έθεσα το θέμα το Μάρτη, πριν τους φοιτητές που κατέβηκαν στο δρόμο. Καταλαβαίνετε; Γιατί πρέπει να κάνω αυτοκριτική;”(1)

Τα παραδείγματα περισσεύουν. Ένα άλλο σημείο είναι ότι συνεχίζουν να υπάρχουν μεγάλα εμπόδια για να κάνουμε πραγματικότητα τις πλειοψηφικές διεκδικήσεις της χώρας για μία εκπαίδευση στην υπηρεσία της ατομικής και συλλογικής ολοκήρωσης των κατοίκων, κατανοητή σαν ένα δικαίωμα και όχι σαν εμπόρευμα. Είναι ακόμη πολλοί οι τοίχοι για να γκρεμίσουμε και πολλές οι  μας αδυναμίες που πρέπει να λύσουμε. Αναγνωρίζοντας τες είναι σαν να έχουμε λύσει το μισό πρόβλημα.

                       Ξεπερνώντας “το εμπόδιο” της δύναμης του  Πινοσετισμού.


Συγκέντρωση μαθητών και φοιτητών.



Ουσιώδες είναι να καταφέρεις να δει η χώρα το πραγματικό μέγεθος της απαραίτητης μεταβολής για να απαντήσει στους πόθους ενός πληθυσμού κάθε μέρα και πιο κινητοποιημένου. Στο εκπαιδευτικό, η απαίτηση για μία πλήρης αναμόρφωση, βασισμένη στην ενίσχυση της δημόσιας εκπαίδευσης και ένας γερός έλεγχος του ιδιωτικού τομέα, ( μία εκπαίδευση) ευρέως εγγυημένη στην κοινωνία, δεν είναι επεξεργάσιμη στα μέτρα του τωρινού μοντέλου. Απαιτείται η επαναθεώρησή του, μία αλλαγή παραδείγματος. Εκεί ακριβώς υπάρχει η αίσθηση των αλλαγών που πρέπει να εφαρμόσουμε.

Οι κυρίαρχες πολιτικές δυνάμεις και τα κέντρα “σκέψης” τους δεν έχουν σηκώσει από κάτω το γάντι, “κινούνται” ακόμα κάτω από την ιδέα να εισάγουν συμβιβασμούς στο μοντέλο του 80. Με αυτόν τον τρόπο βγάζουν τη συζήτησή τους από τη μάχη και συμβάλουν στη κανονικοποίηση της κοινωνική πολιτικής της δικτατορίας, βασισμένη ουσιαστικά στην αρχή επιχορήγησης της ζήτησης και στη συνεχή παράδοση της δημόσιας πολιτικής: την επικέντρωση στις κοινωνικές δαπάνες.

Η εφαρμογή αυτής της αρχής έχει ως αποτέλεσμα, έχει ως άμεσες συνέπειες την αύξηση του διαχωρισμού: η “αυτοκρατορία της ικανότητας πληρωμής” των οικογενειών σαν κατευθυντήριο κριτήριο στην πρόσβαση σε μία ποιοτική εκπαίδευση και η αύξηση τιμής της εκπαίδευσης στην υπαγωγή της πείνας που “χαρίζει” το κέρδος. Επιπρόσθετα, υπονοείται εδώ η άρνηση των ιδρυμάτων που σφυρηλατούν κοινούς δεσμούς αλληλεγγύης στην κοινωνία. Μία τύχη συλλογικής αυτοκτονίας. Μία κοινωνική υποανάπτυξη.

Τα επιχειρήματα που χρησιμοποιούνται για να κανονικοποιήσουν τη βοηθητική κοινωνική πολιτική είναι ειλικρινά ευάλωτα. Όλες οι αναπτυσσόμενες χώρες, ή οι εν δυνάμει (εξελισσόμενες) βαδίζουν προς αυτή τη κατεύθυνση. Λάθος. Αυτή η πρακτική να κοιτάς τη περιοχή μας ή τις χώρες που μοιάζουν περισσότερο με την Ευρώπη.Υπάρχει κανείς που τολμά να υποστηρίζει ότι η Φιλανδία ή Βραζιλία κοιτούν τη Χιλή για να ξέρουν τι να κάνουν με το δικό τους εκπαιδευτικό σύστημα;

Οι ίδιοι που λένε αυτά μπροστά στη κοινή γνώμη αναγνωρίζουν ότι δεν είναι έτσι στους διαδρόμους του Κογκρέσου ή σε οποιοδήποτε σοβαρό σεμινάριο. " Ότι η καθολική πολιτική είναι πολύ ακριβή." Επιχείρημα πολύ εξεζητημένο, που στο βάθος δεν αρνείται την ανικανότητα αυτής της πολιτικής, αλλά μόνο λέει ότι είναι ένα θέμα για την επίτευξη ενός σκοπού. Ότι η εστίαση σε ένα μέρος είναι επιθυμητή, γιατί το κράτος δεν μπορεί να βοηθήσει αυτούς που έχουν περισσότερα.

Αυτό είναι ένα ιδεολογικό επιχείρημα. Οι πραγματικά πλούσιοι είναι πολύ λίγοι στη Χιλή και η χρηματοδότηση της εκπαίδευσης των παιδιών τους έχει μηδαμινή επίδραση. Αλλά επιπρόσθετα, είναι επιθυμητό να πραγματοποιηθεί, γιατί όλοι οι νέοι, όλων των κοινωνικών τάξεων υπάρχουν σε ετερογενή περιβάλλοντα και θα μπορούσαν με αυτόν τον τρόπο να σφυρηλατήσουν κοινούς δεσμούς. Το ότι οι πιο πλούσιοι και οι εταιρίες τους δεν πληρώνουν φόρους είναι άλλο πράγμα, είναι εκεί το πρόβλημα.

Ο δικός μας ρόλος, ωστόσο, είναι να στοχεύσουμε στην αλλαγή της ουσίας του μοντέλου, όχι τόσο μόνο στις υπερβολές του. Είμαστε υποχρεωμένοι να περάσουμε από το αυταρχικό βασίλειο της αρχής της επιχορήγησης της αγοράς στην αρχή της καθολικότητας, εγγυημένης από το κράτος. Οι λόγοι; Πολύ απλό; θέλουμε η Χιλή να είναι μία χώρα που “συμπεριλαμβάνει”, μία χώρα υπέρμαχο της κοινωνικής και πολιτικής εξίσωσης, που υιοθετεί ένα μοντέλο πλήρους ανάπτυξης αυτοστηριζόμενο, χάριν του οποίου είναι απαραίτητο να ελευθερώσει τη παραγωγή της γνώσης από το εγωιστικό ενδιαφέρον της αγοράς.

                                


                          Ένα ενωτικό κίνημα, τολμηρό και μετασχηματιστικό.



Ε
Εμπρός! να δημιουργήσουμε μία δύναμη φοιτητική.




Αλλά για να περάσουμε σε μία νέα φάση στην κινητοποίηση απαιτείται να μάθουμε από τα λάθη μας. Όπως εύστοχα το έθεσε ο Sergio Grez στο άρθρο του στη Le Monde Diplomatique “Χιλή 2012: το φοιτητικό κίνημα σε σταυροδρόμι”, πρέπει να αποφύγουμε τους κινδύνους που παραμονεύουν δεξιά και αριστερά:(2) 


Από τη μία πλευρά, η αφελής εμπιστοσύνη στην “ιδρυματοποίηση” που καταπνίγει όλη την διαδικασία της αναζήτησης για να ξεπεράσουμε τη κληρονομία της δικτατορίας και μας αφήνει σαν  βαγόνι στην ουρά του οπορτουνισμού της καθιέρωσης, μας κάνει να ξεχνάμε της δική μας ριζωμένη δύναμη στην κοινωνική ευρύτητα του κινήματός μας, στη κινητοποίηση που θα είμαστε ικανοί να στηρίξουμε. Από την άλλη πλευρά, η εξιδανίκευση, επίσης αφελής, της περιθωριακής δράσης, η “λατρεία της σιωπηλής βίας” και τα πυροτεχνήματα των μειοψηφιών που θεωρούνται ικανά να παραγκωνίζουν την συλλογική δράση από πράξεις φωτισμένες. 

Αυτή, η συχνή μας διαστροφή, μας απομονώνει και ταυτόχρονα επιβάλει να σφυρηλατεί δεσμούς, σταθερούς, με όλη τη κοινωνία. Και τα δύο άκρα είναι λειτουργικά στις στρατηγικές της απενεργοποίησης και της διαίρεσης του κινήματος, που έχουν θέσει σε δράση οι έχοντες δύναμη. Η δική μας απάντηση πρέπει να είναι μόνο μία: να χτίσουμε ένα κοινωνικό κίνημα για την εκπαίδευση όχι διασκορπισμένο ούτε μονολιθικό, αλλά ενωτικό.

Σχετικά με αυτό πρόκειται οι δικές μας δυνάμεις, να διευρύνουν και να εφαρμόσουν τη πρόταση μας ώστε να αλλάξουμε το σύστημα, λίγο λίγο αλλά με σταθερά βήματα, σε έναν οργανισμό πιο δημοκρατικό, δυναμικό και ουσιαστικά αντιπροσωπευτικό όλων των φοιτητών των πανεπιστημίων της Χιλής, όπου και αν φοιτούν. Σε αυτό, έχουμε ήδη προχωρήσει με τη συμπερίληψη πολλών ομοσπονδιών ιδιωτικών ιδρυμάτων και την προετοιμασία για ένα κογκρέσο ανα-θεμελιωμένο. 

Πρόκειται για μία νέα φόρμα σχέσης που θέλουμε να εδραιώσουμε ανάμεσα στους φοιτητές των πανεπιστημίων και της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, αναζητούμε να ξαναεπισκευάσουμε την εμπιστοσύνη ώστε να ενεργοποιήσουμε τη ενότητα. Δεν θέλουμε να επιβάλουμε την ατζέντα των πανεπιστημιακών  από ένα καθορισμένο πολιτικό χώρο ούτε τις στιγμές και τις ''φόρμες'' της κινητοποίησης. Θέλουμε να σεβαστούμε την αυτονομία όλων των οργανωτικών χώρων και να αναπτύξουμε μία αποτελεσματική και ειλικρινή συνεργασία. Χωρισμένοι θα είμαστε ηττημένοι, η ενότητα είναι απαραίτητη για να έχουμε πιο πολύ δύναμη, αλλά πάνω από όλα γιατί, αν δεν αφορά όλα τα εκπαιδευτικά επίπεδα, δεν μπορεί να υπάρξει πιθανότητα  μιας πλήρους αναδιαμόρφωσης.

Είμαστε, επίσης, υποχρεωμένοι να δώσουμε περισσότερη συνοχή στην ατζέντα των αιτημάτων μας. Δεν θέλουμε να επιλύσουμε επιμέρους προβλήματα, αλλά να αλλάξουμε την εκπαίδευση γιατί θέλουμε να αλλάξουμε την κοινωνία. Δεν πρόκειται να “οπλίσουμε” τα αιτήματά μας όπως κάποιος γράφει μία λίστα σουπερμάρκετ. Η ατζέντα των αιτημάτων μας οφείλει να προ-απεικονίσει τη νέα κοινωνία για την οποία παλεύουμε. Μία κοινωνία βασισμένη στη πραγματοποίηση των οραμάτων της και τη χειραφέτηση της, εκείνης της διανόησης και της πολιτικής των πλειοψηφιών. 

Προτάσσουμε και απαιτούμε λοιπόν, ένα μεγάλο μετασχηματισμό. Βασισμένο στην αρχή της καθολικότητας του δικαιώματος στην εκπαίδευση και στην ενδυνάμωση και την επέκταση της δημόσιας εκπαίδευσης σε όλα τα επίπεδα. Αναγνωρίζοντας τον εκδημοκρατισμό όλων των εκπαιδευτικών ιδρυμάτων σαν ένα βήμα αδιαμφισβήτητο αν θέλουμε μία χώρα πολιτών, κυρίαρχη. Μαχόμενοι για έναν σκληρό έλεγχο, σαν πολιτική του κράτους, στον ιδιωτικού τομέα της ανώτερης εκπαίδευσης, για να φρενάρουμε την αδιαφορία στους φοιτητές του και την υποτέλεια των ιδρυμάτων σε διάφορα συμφέροντα. Συνυπολογίζοντας την αναγκαιότητα να παράγουμε γνώση και καινοτομία υψηλού επιπέδου με πατριωτική αίσθηση και αφοσίωση στην ανάπτυξη.


 Αυτές είναι οι πεποιθήσεις που στηρίζουν τι δική μας υπόσχεση, με το σύνθημα για μία δωρεάν εκπαίδευση, δημοκρατική και ποιοτική. Δεν οπισθοχωρούμε από τις σημαίες που κυματίζαμε το προηγούμενο χρόνο, ούτε χαλαρώνουμε την υπεράσπισή τους. Η δική μας αμετακίνητη επιλογή είναι να συνεχίσουμε να ανοίγουμε δρόμους που διευρύνουν, δεν ακούμε άλλες νουθετήσεις ούτε επιζητούμε τη ξεκούραση. Ο αγώνας μόλις άρχισε.


Πατρίδα είναι η εκπαίδευση.


"Εσύ και μες στη φυλακή κάθε πρωί θα ξημερώνεσαι πιο νέος
Αφού όλο και νέοι αγώνες θ΄ αρχίζουνε στον κόσμο"
Τάσος Λειβαδίτης. 




1. Ver Revista Qué Pasa, 26 de enero 2012, "¿Y por qué tengo que hacer una autocrítica?", http://www.quepasa.cl/articulo/politica/2012/01/19-7614-9-y-por-que-tengo-que-hacer-una-autocritica.shtml 

2.Ver "Chile 2012: El movimiento estudiantil en la encrucijada", Sergio
Grez Toso, Edición chilena de Le Monde Diplomatique, enero- febrero de 2012.







*πρωτότυπο κείμενο:


La lucha por una educación gratuita, democrática y de calidad en este 2012

Los horizontes del movimiento estudiantil.
por Gabriel Boric


El 2011 marcará un antes y un después en la historia reciente de Chile.
Lo dice todo el mundo. Pero lograr hacer de este “después” que se inicia un ciclo efectivamente distinto al “antes” que se cierra, es un desafío que está abierto. Cuán favorable será para las aspiraciones populares el Chile que al calor de las crecientes movilizaciones se empieza a forjar, sólo el desarrollo de las luchas sociales lo podrá determinar. Es algo que está en nuestras manos.

De nada sirve conformarnos con lo hecho y cruzarnos de brazos. Nuestro deber es realizar una reflexión colectiva sobre el momento que vive el país y las tareas que nosotros, como movimiento estudiantil y también como izquierda, debemos cumplir para contribuir con nuestra rebeldía a la construcción de nuevas y convergentes fuerzas sociales transformadoras, que asuman como propia la tarea de cambiar Chile. Es fácil caer en el vicio de embriagarse con aspectos superficiales y perder de vista las relaciones de fuerza que determinan el curso general de las cosas. Ha habido muchas movilizaciones, han caído ministros, la popularidad del Presidente y los partidos continúan a la baja. Pero cuidado, sobredimensionar los efectos de nuestras acciones y menospreciar las de nuestros adversarios puede llevarnos a fallar al momento de definir las tareas pendientes. Que son muchas.

El movimiento estudiantil ha conquistado un grado de autoconciencia, organización y disposición de lucha inédito en su historia. Pero no seamos autocomplacientes. Todavía no ceden los pilares sobre los cuales los poderosos están parados. Más allá de la magnitud de las movilizaciones y el descrédito de la clase dirigente, campea una extendida desarticulación social, y en términos políticos el país todavía continúa preso de “dos derechas” que viven en otro planeta. Una oficial y otra encubierta, pero derechas al fin y al cabo.

La santa alianza del neoliberalismo chileno busca como sea presentar el extendido malestar social como síntoma de que avanzamos al desarrollo. Tras sus cómodos escritorios, nos dicen que no hay nada de qué preocuparnos, que nuestra infelicidad es demostración de lo bien que han hecho las cosas. No quieren ceder ni un centímetro en la defensa de un modelo educativo basado en el lucro y la competencia, sometido a fin de cuentas a la ley del dinero.

No pienso únicamente en los tecnócratas del Gobierno, ni en los exponentes más caricaturescos de la derecha cavernaria, tipo Cristián Labbé o Jovino Novoa. Los jerarcas de la Concertación siguen siendo más parte del problema que de la solución, pues en lugar de proponerse superar la obra del pinochetismo, en educación y otros ámbitos,
plantean simplemente cómo administrarla mejor.

 De esa forma, sólo acentuarán la concentración de riqueza y poder en unos pocos sin resolver los problemas que aquejan a las mayorías. El mejor ejemplo fueron los arrogantes dichos de Ricardo Lagos en enero pasado. Ante la pregunta sobre cuál era su autocrítica tras el agotamiento del modelo educacional consolidado durante los gobiernos de la Concertación, el “Tigre del Sur” (como se titula su último libro sobre él mismo), contestó sin sonrojarse: “Lo primero es que yo lo puse (el tema) en marzo, antes de que los estudiantes estuvieran en la calle. ¿Estamos? ¿Y por qué tengo que hacer una autocrítica?” (1).

Los ejemplos sobran. El punto es que siguen existiendo grandes obstáculos para hacer realidad las aspiraciones mayoritarias del país por una educación al servicio de la realización individual y colectiva de los ciudadanos, concebida por tanto como un derecho y no como un negocio. Son todavía muchos los muros por derribar y muchas las incapacidades propias que resolver. Identificarlas es tener la mitad del problema resuelto.
                                        
                                            Superar la camisa de fuerza pinochetista.


Lo primero es hacerle ver al país la real magnitud de la transformación necesaria para responder a los anhelos de una ciudadanía cada día más movilizada. En lo educacional, la demanda por una Reforma Integral, fundada en el fortalecimiento de la educación pública y una firme regulación del sector privado -ampliamente respaldada en la sociedad- no es procesable en los marcos del modelo actual. Exigen su redefinición, un cambio de paradigma. He ahí el sentido de los cambios a implementar.

Las principales fuerzas políticas y sus centros de pensamiento no han recogido ese guante, pues todavía operan bajo la idea de introducir ajustes al modelo heredado de los 80. Así, sacan su discusión del debate y contribuyen a naturalizar la política social de la dictadura, basada fundamentalmente en el principio de subsidio a la demanda y su consecuente traducción en la política pública: la focalización del gasto social.

La aplicación de este principio ha resultado nefasta, pues tiene como consecuencias directas el aumento de la segregación, el imperio de la capacidad de pago de las familias como criterio rector del acceso a una educación de calidad y el encarecimiento de la educación ante su subordinación al hambre de lucro del empresariado. Implica además negar instituciones que forjen vínculos comunes en la sociedad. Una suerte de suicidio colectivo. Una involución social.

Los argumentos utilizados para naturalizar la política social subsidiaria son francamente débiles. Que todos los países desarrollados, o en vías de, caminan en esa dirección. Falso. Es cosa de mirar nuestra región o los países más igualitarios de Europa. ¿Alguien de verdad se atreve a sostener que Finlandia o Brasil están mirando a Chile para saber qué hacer con su educación? Los mismos que lo dicen ante la opinión pública reconocen que no es así en los pasillos del Congreso o de cualquier seminario serio. Que la política universalista es muy cara. Argumento muy extendido, que en el fondo no niega la deseabilidad de esta política, sólo dice que es una cuestión de recursos.

 Que la focalización es deseable, porque el Estado no puede ayudar a los que “tienen más”. Este es un argumento ideológico. Los verdaderamente ricos son tan pocos en Chile que financiarles la educación a sus hijos tiene bajísimo impacto. Pero además, es deseable hacerlo, para que los jóvenes de todas las clases sociales se formen en ambientes heterogéneos y puedan así forjarse vínculos comunes. Que los más ricos y sus empresas no paguen impuestos es otra cosa, he ahí el problema.

Nuestro rol, por tanto, es apuntar a cambiar la esencia del modelo, no tan sólo sus excesos. Debemos pasar del reinado autoritario del principio de subsidio al mercado al principio de universalidad garantizada por el Estado. ¿Razones? Muy simple: queremos que Chile sea un país inclusivo, más igualitario y que adopte un modelo de desarrollo integral y autosustentable, para lo cual es imprescindible liberar la producción de conocimiento del interés egoísta del mercado.

                                      Un movimiento unitario, audaz y transformador.


Pero pasar a una nueva fase en la movilización requiere que aprendamos de nuestros errores. Como certeramente lo señaló Sergio Grez, en su artículo de Le Monde Diplomatique “Chile 2012: el movimiento estudiantil en la encrucijada”, debemos sortear los peligros que acechan a diestra y siniestra (2). Por un lado, la confianza ingenua en una institucionalidad que ahoga toda búsqueda por superar el legado dictatorial nos deja como vagón de cola del oportunismo del establishment y nos hace olvidar que nuestra fuerza radica en la amplitud social de nuestro movimiento y en la movilización que seamos capaces de sostener.

Y por otro, la idealización también ingenua de la acción marginal, el “culto a la violencia ciega” y la pirotecnia de minorías que se piensan capaces de suplantar la acción colectiva por actos de iluminados. Este frecuente vicio nos aísla e impide forjar vínculos sólidos con el conjunto de la sociedad.

Ambos extremos son funcionales a las estrategias de desactivación y división del movimiento que han puesto en acción los poderosos. Nuestra respuesta debe ser una sola: construir un movimiento social por la educación ni disperso ni monolítico, sino unitario. De eso se tratan nuestros esfuerzos por ampliar la Confech para transformarla, de a poco pero a paso firme, en una organización más democrática, dinámica y efectivamente representativa de todos los estudiantes universitarios de Chile, estudien donde estudien. En esto, ya hemos avanzado con la inclusión de muchas federaciones de instituciones privadas y la preparación de un Congreso Refundacional.

De eso se trata también la nueva forma de relación que queremos establecer entre estudiantes universitarios y secundarios, buscando recomponer las confianzas para actuar en unidad. No queremos imponer la agenda de los universitarios, de un determinado sector político ni los momentos o formas de movilización. Queremos respetar la autonomía de todos los espacios organizativos y avanzar a una efectiva y franca coordinación. Divididos seremos derrotados, la unidad es necesaria para tener más fuerza pero sobre todo porque si no cruza a todos los niveles educativos, no hay reforma integral posible.

Debemos también darle mayor coherencia a nuestra agenda de demandas. No queremos resolver problemas particulares, sino cambiar la educación porque queremos cambiar la sociedad. No se trata de armar un petitorio como quien escribe una lista para ir al supermercado. Nuestra agenda de demandas debe prefigurar la nueva sociedad por la cual luchamos. Una sociedad basada en la realización de las aspiraciones populares y la emancipación social, intelectual y política de las mayorías.


Proponemos y exigimos pues, una gran transformación. Basada en el principio de universalidad del derecho a la educación y en el fortalecimiento y la expansión de la educación pública en todos sus niveles. Reconociendo la democratización de todas las instituciones educativas como un paso ineludible si queremos un país de ciudadanos, soberano. Bregando por una regulación firme como política de Estado del sector privado de la educación superior, para frenar los atropellos a sus estudiantes y la subordinación de sus instituciones a intereses particulares. Y considerando la urgencia de producir conocimiento e innovación de avanzada con sentido país y vocación de desarrollo.




Estas son las convicciones que sostienen nuestro compromiso con la consigna de Educación gratuita, democrática y de calidad. No sólo no retrocederemos un paso de las banderas ondeadas el año pasado niflaquearemos en su defensa. Nuestra elección irrenunciable es avanzar para continuar abriendo caminos que ensanchen los alcances de los cambios que la sociedad reclama. No escucharemos más sermones ni llamados al descanso. Esto recién comienza.



1.Ver Revista Qué Pasa, 26 de enero 2012, “¿Y por qué tengo que hacer una autocrítica?”, http://www.quepasa.cl/articulo/politica/2012/01/19-7614-9-y-por-que-tengo-que-hacer-una-autocritica.shtml 2. Ver “Chile 2012: El movimiento estudiantil en la encrucijada”, Sergio Grez Toso, Edición chilena de Le Monde Diplomatique, enero- febrero de 2012. *Presidente de la Federación de Estudiantes de la Universidad de Chile (FECH).








Μετάφραση/Απόδοση στα ελληνικά: Pasión Nuestra.





Πηγές:



http://red-latina-sin-fronteras.lacoctelera.net/post/2012/05/22/chile-horizontes-del-movimiento-estudiantil 

http://eagainst.com/articles/χιλή-συνεχίζονται-οι-διαδηλώσεις-στη/ http://www.avgi.gr/ArticleActionshow.action?articleID=738331 

http://www.chiosbook.gr/education/i-foititria-poy-allaxe-ti-hili-me-kinima- toy-hilianoy-heimona

http://www.tovima.gr/world/article/?aid=474428 

http://tvxs.gr/news/apopseis/xili-foititiko-kinima-kai-i-klironomia-toy-aliente-toy-biktor-nte-la-foyente http://eagainst.com/articles/σαλβατορ-αλιέντε-η-τελευταία-ημέρα-τη/






1 “Με την βοήθεια των «παιδιών από το Σικάγο», υπό τον διάσημο οικονομολόγο Μίλτον Φρίντμαν, ο Πινοσέτ επέβαλε με «σιδηρά πτέρνα» την ιδιωτικοποίηση του συστήματος υγείας και της εκπαίδευσης και την απορρύθμιση του νόμου εργασίας, διαλύοντας το δημόσιο, δωρεάν εκπαιδευτικό σύστημα της Χιλής. Το ίδιο μοντέλο άγριων ιδιωτικοποιήσεων εφαρμόστηκε στις συντάξεις, τις συγκοινωνίες και - φυσικά - στα δίκτυα ενημέρωσης. Το μοντέλο αυτό παρέχει κρατική χρηματοδότηση στο 25 % της εκπαίδευσης. Όλα τα πανεπιστήμια είναι ιδιωτικά. Η ανώτατη
εκπαίδευση έχει γίνει σαφώς ταξική, με αποτέλεσμα ο μέσος Χιλιανός φοιτητής μόλις τελειώσει το πανεπιστήμιο να έχει να αποπληρώσει δάνεια ύψους 45.000 δολαρίων!” Να σημειώσουμε εδώ ότι ο υπουργός παιδείας του δεξιού κόμματος, Χοακίν Λαβίν είναι ιδρυτής και μεγαλομέτοχος ενός ιδιωτικού πανεπιστημίου ( Universidad de Desarrollo)! 
πηγή:http://www.tovima.gr/world/article/?aid=474428.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου